De wet ‘Van school naar duurzaam werk’ is een nieuwe wet (ingangsdatum 1 januari 2026) die gericht is op het verbeteren van de overgang van jongeren (tot 27 jaar) van school naar (duurzaam) werk. Het kabinet wil een hardnekkig en groot probleem aanpakken: veel jongeren slagen er niet in om na school zelfstandig een passende baan of vervolgopleiding te vinden. Terwijl er op dit moment in Nederland sprake is van krapte in bijna alle sectoren, staan tegelijkertijd duizenden jongeren aan de kant. Dit komt onder andere door een mismatch tussen jongeren en de arbeidsmarkt, een gebrek aan begeleiding op cruciale momenten en hoge eisen van werkgevers. 

Wat houdt de wet ‘Van school naar duurzaam werk’ in?

De wet heeft als doel om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt beter te begeleiden, zodat ze werk kunnen vinden én behouden. ‘Duurzaam’ betekent werk dat niet alleen maar tijdelijk is, maar dat jongeren op langere termijn uitzicht hebben op werk en economische zelfstandigheid.

De wet bestaat uit vier samenhangende maatregelen:

1. Begeleiding door scholen: scholen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tijdens het onderwijs en na diplomering, gericht op de overgang naar vervolgonderwijs of werk;
2. Begeleiding door doorstroompunten: doorstroompunten bieden jongeren zonder startkwalificatie tot 27 jaar begeleiding terug naar school of naar werk (dit was voorheen tot 23 jaar);
3. Ondersteuning door gemeenten: gemeenten bieden jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning terug naar school, naar werk of een combinatie van beiden;
4. Gezamenlijk regionaal programma: partijen werken verplicht samen in een aanvullend regionaal programma.

De vier maatregelen zorgen voor extra kansen voor jongeren die normaal weinig zicht hebben op begeleiding of een stabiele start op de arbeidsmarkt. Door gestructureerde nazorg, ondersteuning én samenwerking volgen zij een eerlijker pad naar werk of opleiding. De wet zet dus in op kansengelijkheid, wat inhoudt dat jongeren die meer ondersteuning nodig hebben ook extra ondersteuning krijgen.

Waar liggen de aandachtspunten – en waar moet je als beleidsmaker of bestuurder op letten?

Door jongeren, die nu buiten school en werk vallen, opnieuw doelgericht te begeleiden, kan de arbeidsmarkt profiteren van verborgen of onderbenut talent. Dit is relevant in sectoren met personeelstekort én maatschappelijk belang. Door regionaal te werken (scholen, gemeenten, doorstroompunten), kan een betere aansluiting gevonden worden bij de lokale arbeidsmarkt en werkgeversbehoeften. Dit vergroot de kans op duurzame uitstroom naar werk of opleiding. De aanvullende loopbaanbegeleiding en nazorg tot maximaal twee jaar na uitstroom zorgt ervoor dat jongeren niet abrupt ‘losgelaten’ worden na diplomering of schoolverlaten. Dit beperkt uitval of terugval naar uitkering of inactiviteit. Op verzoek van een school (pro, vso of mbo) óf op verzoek van een student (hogeschool of universiteit) kan de gemeente al tijdens de schooltijd betrokken worden bij begeleiding naar werk. Voor bestuurders en beleidsmakers betekent de wet: verantwoordelijkheid nemen, samenwerken en regie pakken. 

Waar kunnen gemeenten en scholen nú al mee van start?

De wet ‘Van school naar duurzaam werk’ is meer dan een beleidsmaatregel: het is een strategische investering in arbeidspotentieel, arbeidsparticipatie en sociale inclusie. Voor gemeenten, scholen en regionale samenwerkingsverbanden biedt deze wet de kans om structureel te werken aan duurzame participatie van jongeren én om te voorkomen dat talent verloren gaat.

Voor bestuurders en beleidsmakers is dit hét moment om regie te pakken, regionale samenwerking vorm te geven en samen te bouwen aan een stabiele overgang van school naar een toekomstbestendige plek op de arbeidsmarkt. Dit kan door nu al actie te ondernemen op de volgende drie lijnen:

1. Richt één regionale regietafel in. Organiseer een vaste overlegstructuur met pro- en vso- scholen, mbo-instellingen gemeenten, arbeidsmarktregio of Werkcentrum en het doorstroompunt. Leg afspraken vast over taakverdeling, overdrachtsmomenten en verantwoordelijkheden. Maak één gedeeld beeld van de doelgroep en regionale arbeidsmarktkansen, dit voorkomt dubbel werk en versnippering;
2. Bouw een eenduidig begeleidingsproces van instroom naar begeleiding en nazorg. Ontwerp een gezamenlijke proceskaart waarin je aangeeft wie wat doet tijdens de schoolloopbaan, uitstroom, nazorg en overdracht naar gemeente of Doorstroompunt. Zorg dat het proces uniform, meetbaar en uitvoerbaar is voor alle betrokken professionals. Betrek jongerenvertegenwoordigers bij het ontwerp om de aanpak realistisch en uitvoerbaar te maken;
3. Reserveer capaciteit en start met professionalisering. Inventariseer welke capaciteit nodig is om de wettelijke taken te realiseren. Start met een kort scholingstraject op thema’s als loopbaanbegeleiding, motiverende gespreksvoering en werken met kwetsbare jongeren. Werk met een gezamenlijke aanpak en taal in de hele regio om continuïteit voor jongeren te borgen.

Tot slot

Deze wet is geen vrijblijvend aanbod meer, maar een wettelijke taak. Daardoor is de kans op structurele resultaten, in plaats van incidentele successen, groter. Het succes hangt dan ook sterk af van goede regionale samenwerking: als partijen niet goed afstemmen, dreigt versnippering of overlappende taken. Gemeenten en scholen die nu investeren in regie, duidelijke processen en professionele samenwerking, voorkomen straks dat jongeren tussen wal en schip vallen én benutten beter het arbeidspotentieel in de regio. De kern is helder: wie jongeren tijdig begeleidt en niet loslaat bij de overgangsmomenten, vergroot niet alleen hun kansen op duurzaam werk, maar versterkt ook de regionale arbeidsmarkt en sociale samenhang. Dit is het moment om van intentie naar uitvoering te gaan.

Voor meer informatie over dit onderwerp over vragen over hoe daadkrachtig uitvoering te geven aan deze wet kunt u contact opnemen met Henk Klootwijk.

Over Wise up Consultancy:

Wise up helpt (netwerk)organisaties bij het oplossen van vraagstukken op het gebied van arbeidsmarkt, onderwijs en economie. Dit doen we door het inzetten van ervaren project- en programmamanagers, enthousiaste onderzoekers, HR partners en bevlogen adviseurs. Hiermee brengen we complexe opdrachten en vraagstukken van onze klanten tot een succesvol resultaat zodat zij zelf kunnen excelleren. Wij bouwen daardoor mee aan een duurzame en veerkrachtige economie waarin iedereen meedoet en zichzelf optimaal kan ontwikkelen.