De WW-premie onder de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) bereken je door het brutoloon van een werknemer te vermenigvuldigen met het toepasselijke premiepercentage: de lage premie of de hoge premie. Welk tarief van toepassing is, hangt af van het type arbeidscontract. Werkgevers met vaste contracten betalen doorgaans de lage premie; voor flexibele contracten geldt de hoge premie. De onderstaande vragen werken elk onderdeel van deze berekening stap voor stap uit.
Wat is het verschil tussen de hoge en lage WW-premie?
Onder de WAB gelden twee WW-premietarieven: een laag tarief voor werknemers met een schriftelijk vastgelegd contract voor onbepaalde tijd, en een hoog tarief voor alle overige arbeidsrelaties. Het verschil tussen beide tarieven bedraagt doorgaans vijf procentpunten. In 2026 bedraagt de lage premie 2,74% en de hoge premie 7,74% van het premieloon. Dit verschil is bewust ingevoerd om werkgevers te stimuleren vaste contracten aan te bieden.
De WAB heeft de vroegere sectorale WW-premiedifferentiatie vervangen. Vóór de WAB betaalden werkgevers een premie die per sector verschilde. Sinds 1 januari 2020 is het onderscheid niet meer sectoraal, maar contractueel van aard. De gedachte achter dit systeem is dat werkgevers die kiezen voor flexibele arbeid, een hogere premie betalen als bijdrage aan het WW-fonds. Dat fonds draagt immers een groter risico bij flexibele arbeid.
Voor de praktijk betekent dit dat twee werknemers met hetzelfde brutoloon een verschillende WW-premielast kunnen genereren, afhankelijk van de contractvorm. Een werknemer met een vast contract kost de werkgever aanzienlijk minder aan WW-premie dan een werknemer met een tijdelijk of oproepcontract.
Wanneer mag je de lage WW-premie toepassen?
De lage WW-premie mag je toepassen als aan drie cumulatieve voorwaarden is voldaan. Ten eerste moet er een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd zijn. Ten tweede moet deze overeenkomst zijn ondertekend door zowel werkgever als werknemer. Ten derde mag het geen oproepovereenkomst betreffen, zoals een nuluren- of min-maxcontract.
Het schriftelijkheidsvereiste is een harde voorwaarde. Een mondeling overeengekomen vast contract volstaat niet. De overeenkomst moet fysiek of digitaal zijn vastgelegd en ondertekend voordat je de lage premie in de loonaangifte kunt verantwoorden. Ontbreekt de handtekening van de werknemer of is de overeenkomst niet aantoonbaar aanwezig, dan geldt automatisch de hoge premie.
Bijzondere aandacht verdienen oproepcontracten. Een contract voor onbepaalde tijd met een variabele arbeidsomvang, zoals een min-maxcontract, kwalificeert als oproepovereenkomst en valt daarmee onder de hoge premie, ook al is het formeel een vast contract. De aard van de arbeidsomvangafspraak is dus minstens zo bepalend als de duur van het contract.
Hoe bereken je het bedrag van de WW-premie per werknemer?
De WW-premie per werknemer bereken je door het premieloon in het betreffende tijdvak te vermenigvuldigen met het toepasselijke premiepercentage. Het premieloon is het brutoloon inclusief vaste looncomponenten, maar exclusief bepaalde vergoedingen die buiten de grondslag vallen. De uitkomst is het bedrag dat de werkgever afdraagt aan de Belastingdienst via de loonaangifte.
Een concreet voorbeeld maakt dit inzichtelijk. Stel dat een werknemer met een vast contract een brutoloon heeft van 3.000 euro per maand. De lage WW-premie van 2,74% levert dan een premie op van 82,20 euro per maand. Dezelfde werknemer met een tijdelijk contract zou 7,74% kosten, wat neerkomt op 232,20 euro per maand. Het verschil per jaar loopt op tot ruim 1.800 euro per werknemer.
Let op dat het premieloon niet gelijk hoeft te zijn aan het fiscale loon. Bepaalde uitkeringen en vergoedingen, zoals een transitievergoeding of een onkostenvergoeding die buiten de loonheffing valt, tellen niet mee voor de WW-premie. Raadpleeg bij twijfel de actuele loonstaat en de toelichting bij de aangifte loonheffingen van de Belastingdienst om de juiste grondslag te bepalen.
Wanneer moet je de lage premie herzien naar de hoge premie?
Je moet de lage WW-premie herzien naar de hoge premie in drie specifieke situaties. Ten eerste wanneer de arbeidsovereenkomst binnen twee maanden na aanvang eindigt. Ten tweede wanneer een werknemer in een kalenderjaar meer dan 30% meer uren verloond krijgt dan contractueel vastgelegd. Ten derde wanneer achteraf blijkt dat niet aan de voorwaarden voor de lage premie was voldaan.
De herzieningsplicht bij ontslag binnen twee maanden geldt ongeacht de reden van het vertrek. Treedt een werknemer op 1 maart in dienst en vertrekt hij op 15 april, dan moet je de lage premie met terugwerkende kracht corrigeren naar de hoge premie. Dit voorkomt dat werkgevers structureel gebruikmaken van kortstondige vaste contracten om de lage premie te claimen.
De 30%-regel is in de praktijk een aandachtspunt voor werkgevers met deeltijdwerkers of functies met wisselende werkdruk. Als een werknemer met een contract van 20 uur per week structureel 27 uur of meer per week werkt, overschrijdt de verloonde arbeidstijd de drempel. De werkgever moet dan over het gehele kalenderjaar de hoge premie afdragen, met bijbehorende naheffing als gevolg. Goede urenbewaking is dus niet alleen een HR-verantwoordelijkheid, maar ook een financieel belang.
Welke gegevens zijn nodig voor de loonaangifte onder de WAB?
Voor de loonaangifte onder de WAB moet je per werknemer de volgende gegevens vastleggen en aanleveren: het toepasselijke WW-premiepercentage (hoog of laag), de indicatie of sprake is van een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, en of het een oproepovereenkomst betreft. Deze gegevens worden verwerkt in de loonaangifte via de rubrieken in de aangifte loonheffingen.
De Belastingdienst vereist dat werkgevers per werknemer de contractvorm correct coderen in de loonaangifte. Concreet gaat het om de volgende rubrieken die voor iedere werknemer moeten worden ingevuld:
- Indicatie schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd (ja of nee)
- Indicatie oproepovereenkomst (ja of nee)
- Het toe te passen WW-premiepercentage (laag of hoog)
- Het premieloon als grondslag voor de berekening
- Het berekende premiebedrag per aangiftetijdvak
Bewaar de ondertekende arbeidsovereenkomsten in de loonadministratie. De Belastingdienst kan bij een controle vragen om bewijs dat de lage premie terecht is toegepast. Ontbreekt de documentatie, dan kan de inspecteur de hoge premie met terugwerkende kracht opleggen. Een goed ingericht personeelsdossier is daarmee niet alleen een HR-verplichting, maar ook een directe bescherming tegen onverwachte loonheffingscorrecties.
Hoe Wise up Consultancy helpt met WAB-vraagstukken
De WAB raakt direct aan de manier waarop organisaties hun arbeidsmarktbeleid inrichten. Voor werkgevers die worstelen met de juiste toepassing van premiedifferentiatie, contractvormen of de bredere gevolgen van de WAB voor hun personeelsbestand, biedt Wise up Consultancy concrete ondersteuning. Met meer dan twintig jaar ervaring op het snijvlak van arbeidsmarkt, onderwijs en economie helpen wij organisaties om complexe wet- en regelgeving te vertalen naar werkbare praktijk.
Onze ondersteuning op het gebied van WAB en arbeidsmarktbeleid omvat onder meer:
- Analyse van uw huidige contractenportfolio en de bijbehorende premielasten
- Advies over de optimale contractstrategie in het licht van de WAB-systematiek
- Ondersteuning bij de inrichting van een correcte loonadministratie en personeelsdossiers
- Begeleiding bij beleidsvorming rond flexibele en vaste arbeid binnen uw organisatie
Een arbeidsmarkt die in balans is, begint bij werkgevers die de juiste keuzes maken in hun personeelsbeleid. Wise up helpt u daarbij, niet met abstracte adviezen, maar met concrete stappen die aansluiten op uw situatie. Wilt u weten hoe wij uw organisatie kunnen ondersteunen bij WAB-gerelateerde vraagstukken? Neem vrijblijvend contact op met ons team.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als ik per ongeluk de lage WW-premie heb toegepast terwijl de hoge premie van toepassing was?
Als achteraf blijkt dat je ten onrechte de lage WW-premie hebt toegepast, ben je verplicht het verschil na te betalen via een correctiebericht in de loonaangifte. De Belastingdienst kan ook zelf een naheffingsaanslag opleggen, eventueel met rente en een boete bij opzet of grove nalatigheid. Het is daarom verstandig om periodiek — bijvoorbeeld per kwartaal — te controleren of alle contractgegevens in de loonadministratie nog actueel en correct zijn vastgelegd.
Geldt de hoge WW-premie ook voor stagiairs en directeur-grootaandeelhouders (DGA's)?
Stagiairs met een stageovereenkomst vallen doorgaans buiten de WW-premieplicht, omdat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst in de zin van de WAB. Voor DGA's die niet verzekerd zijn voor de WW geldt eveneens een uitzondering: zij zijn vrijgesteld van WW-premieafdracht. Twijfel je over de kwalificatie van een specifieke arbeidsrelatie? Raadpleeg dan de handreiking van de Belastingdienst of schakel een adviseur in, want een verkeerde kwalificatie kan leiden tot onverwachte naheffingen.
Hoe ga ik om met de 30%-herzieningsregel als mijn werknemers seizoensgebonden extra uren maken?
De 30%-herzieningsregel kijkt naar het totaal van de verloonde uren over het gehele kalenderjaar afgezet tegen de contractueel vastgelegde uren. Bij seizoensarbeid kan het zijn dat piekperiodes de jaargrens overschrijden, zelfs als de gemiddelde werkbelasting binnen de contractomvang blijft. Om dit risico te beheersen, kun je overwegen de contractuele uren realistischer vast te leggen, of een bandbreedte in het contract op te nemen — mits dit de overeenkomst niet kwalificeert als een oproepcontract. Laat je hierover adviseren voordat het kalenderjaar afloopt, zodat je tijdig kunt bijsturen.
Kan ik de WW-premie terugkrijgen als een werknemer met een hoge premie alsnog een vast contract krijgt?
Nee, de WW-premie wordt per aangiftetijdvak bepaald op basis van de op dat moment geldende contractvorm. Als een werknemer halverwege het jaar van een tijdelijk naar een vast contract overgaat, pas je vanaf dat moment de lage premie toe; de eerder afgedragen hoge premie over de voorgaande periode wordt niet gecorrigeerd of terugbetaald. Dit onderstreept het financiële voordeel van het zo vroeg mogelijk aanbieden van een vaste arbeidsovereenkomst.
Wat is het verschil tussen het premieloon en het fiscale loon, en welk bedrag gebruik ik als grondslag?
Het premieloon en het fiscale loon kunnen van elkaar afwijken doordat bepaalde vergoedingen en uitkeringen wel tot het fiscale loon behoren, maar buiten de grondslag voor de WW-premie vallen — zoals een transitievergoeding, een onkostenvergoeding die is aangewezen als eindheffingsloon, of uitkeringen op grond van een aanvullende verzekering. Voor de WW-premieberekening gebruik je uitsluitend het premieloon zoals gedefinieerd in de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv). Controleer bij elke loonaangifte de actuele specificaties in de toelichting van de Belastingdienst om de juiste grondslag te hanteren.
Hoe bewaar ik arbeidsovereenkomsten correct zodat ik bij een belastingcontrole aan mijn bewijslast voldoe?
Bewaar alle ondertekende arbeidsovereenkomsten — zowel fysiek als digitaal — in het personeelsdossier van de betreffende werknemer en koppel ze aan de loonadministratie. Zorg ervoor dat de overeenkomst aantoonbaar aanwezig was vóórdat de lage premie voor het eerst werd toegepast; de datum van ondertekening is daarbij cruciaal. Digitale opslag is toegestaan, mits de bestanden ongewijzigd en raadpleegbaar zijn en je ze desgevraagd direct aan de Belastingdienst kunt overleggen. Een centrale, goed gestructureerde documentatieopslag voorkomt dat je bij een controle alsnog de hoge premie opgelegd krijgt.
Zijn er situaties waarin een werknemer met een tijdelijk contract toch onder de lage WW-premie valt?
Ja, voor BBL-leerlingen (werknemers met een beroepsbegeleidende leerweg) geldt een uitzondering: zij vallen onder de lage WW-premie, ongeacht de contractduur. Daarnaast geldt de lage premie voor werknemers die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben bereikt, omdat zij niet langer WW-verzekerd zijn. Buiten deze specifieke uitzonderingen geldt als hoofdregel dat alleen een schriftelijke, ondertekende arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd zonder oproepkarakter toegang geeft tot het lage premietarief.
