Inzetbaar tot je pensioen: wat 55-plussers nodig hebben
Samengevat
Wat iemand nodig heeft, hangt af van ambities en van het soort werk. Eén aanpak voor alle 55-plussers werkt niet. Werkgevers kunnen zichzelf drie vragen stellen: weten we wat medewerkers willen, past het werk nog bij ze, en bieden we echt perspectief?
Een medewerker van 57 jaar heeft mogelijk nog tien jaar werk voor zich. Tien jaar waarin functies veranderen, nieuwe technologieën hun intrede doen en persoonlijke ambities zich verder ontwikkelen. Toch gaat het goede gesprek met senior medewerkers vaak vooral over de vraag hoe zij gemotiveerd inzetbaar kunnen blijven tot aan hun pensioen.
Minstens zo belangrijk is een andere vraag: hoe zorgen organisaties ervoor dat medewerkers ook de laatste tien jaar van hun loopbaan toekomstperspectief blijven ervaren? Deze blog laat zien waarom ontwikkeling alleen niet voldoende is en welke drie vragen werkgevers zichzelf kunnen stellen.
Ontwikkeling kent geen eindleeftijd
Bij loopbaanontwikkeling denken we al snel aan opleidingen, promoties en nieuwe carrièrestappen. Toch neemt de deelname aan scholing af naarmate medewerkers ouder worden. Uit de Monitor Leercultuur 2025 van de SER en TNO blijkt dat 48% van de 55-plussers in de voorafgaande twee jaar scholing volgde, tegenover 59% van de medewerkers tussen de 35 en 54 jaar (SER & TNO, 2025).
Betekent dit dat senior medewerkers minder behoefte hebben aan ontwikkeling? Niet noodzakelijk. Onderzoek van Lössbroek en Schippers (2025) laat zien dat leidinggevenden eerder investeren in scholing van senior medewerkers die zij al als goed inzetbaar beoordelen. Daardoor kunnen bestaande verschillen tussen medewerkers juist groter worden.
Als werkgevers aannemen dat senior medewerkers minder behoefte hebben aan nieuwe uitdagingen, bieden zij hun mogelijk minder kansen. Verwachtingen over leeftijd beïnvloeden zo onbedoeld de mogelijkheden die medewerkers krijgen.
De vraag is dus niet alleen of 55-plussers zich nog willen ontwikkelen, maar ook welke mogelijkheden organisaties hun bieden.
Ontwikkeling alleen is niet genoeg
Meer opleidingen en ontwikkelmogelijkheden lijken logische manieren om senior medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. Toch laat wetenschappelijk onderzoek een genuanceerder beeld zien.
Een studie van Fasbender et al. (2025) onder 758 medewerkers (50+) in de latere loopbaanfase laat zien dat leeftijdsinclusief HR-beleid via minder ervaren baanonzekerheid samenhing met een lagere intentie om met pensioen te gaan. Die indirecte relatie vonden de onderzoekers niet via ervaren inzetbaarheid. Dit laat zien dat het bij leeftijdsinclusief personeelsbeleid niet alleen gaat om het vergroten van ontwikkel- of loopbaanmogelijkheden. Ook het beperken van onzekerheid over iemands positie en toekomst binnen de organisatie kan een rol spelen.
Bovendien betekent ontwikkeling niet voor iedereen hetzelfde. De ene medewerker ambieert een nieuwe functie, terwijl de ander voldoening haalt uit verdieping, het begeleiden van collega’s of het aanpassen van werkzaamheden.
Een waardevolle laatste loopbaanfase hoeft dus niet te draaien om een volgende stap omhoog. Het gaat erom dat medewerkers mogelijkheden blijven ervaren die aansluiten bij hun talenten, ambities en behoeften.
Niet iedereen heeft hetzelfde nodig
Hoe medewerkers de laatste fase van hun loopbaan ervaren, hangt niet alleen samen met hun leeftijd of persoonlijke ambities. Ook de aard van het werk verdient aandacht.
Tijdens mijn masteronderzoek naar de inzetbaarheid van 55-plussers onderzocht ik onder andere de rol van organisatiecultuur en de aard van het werk. Medewerkers die een groter deel van hun tijd fysiek werk verrichtten, beoordeelden zichzelf als minder inzetbaar (Albers, 2024). Dit onderstreept dat werkgevers verder moeten kijken dan leeftijd alleen.
Een medewerker met fysiek belastend werk kan andere uitdagingen ervaren dan iemand met voornamelijk kantoorwerk. Ook onderzoek van El Khawli et al. (2025) wijst op het belang van de werkomgeving. Medewerkers die gedurende langere tijd weinig erkenning of werkgerelateerde hulpbronnen ervoeren, hadden een grotere kans om eerder met pensioen te gaan.
Duurzame inzetbaarheid is daarom niet alleen een verantwoordelijkheid van de medewerker. Werkgevers dragen hieraan bij door rekening te houden met de individuele medewerker, de aard van het werk en de mogelijkheden binnen de organisatie. Eén standaardaanpak voor alle 55-plussers volstaat niet.
Drie vragen voor werkgevers
Aandacht voor toekomstperspectief is niet alleen van belang voor de medewerker. Het kan ook bijdragen aan duurzame inzetbaarheid en het behoud van kennis en ervaring binnen de organisatie. Hoe geef je daar als werkgever invulling aan? Drie vragen kunnen daarbij helpen.
1. Weten we wat onze medewerkers nog willen bereiken?
Loopbaangesprekken bieden een kans om verder te kijken dan de huidige werkzaamheden. Vraag niet alleen hoe lang iemand nog wil doorwerken, maar ook welke ambities, interesses en wensen er zijn. Misschien wil iemand zich specialiseren, een andere rol vervullen, kennis overdragen of het huidige werk met plezier voortzetten.
2. Sluit het werk nog aan bij de medewerker?
Wat tien jaar geleden goed paste, hoeft vandaag niet meer de ideale invulling te zijn. Bespreek daarom regelmatig of werkzaamheden aansluiten bij iemands talenten, belastbaarheid en behoeften. Voor fysiek belastend werk kunnen andere aanpassingen nodig zijn dan voor kantoorwerk. Pas zo nodig taken, verantwoordelijkheden of werktijden aan.
3. Bieden we daadwerkelijk perspectief?
Kijk kritisch naar het personeelsbeleid. Krijgen medewerkers van alle leeftijden toegang tot opleidingen, nieuwe taken en interne loopbaankansen? Ervaren 55-plussers voldoende erkenning, zekerheid en vertrouwen in hun toekomst binnen de organisatie? Toekomstperspectief gaat niet alleen over doorgroeien, maar ook over het gevoel van waarde te blijven en het werk passend te kunnen voortzetten.
Geen eindstation, maar toekomstperspectief
Duurzame inzetbaarheid van 55-plussers draait niet alleen om de vraag hoe lang iemand nog kan doorwerken. Het gaat ook om de kwaliteit van de jaren die nog voor hen liggen. Dat vraagt om aandacht voor individuele ambities, de aard van het werk en de mogelijkheden binnen de organisatie. Niet iedereen wil nog een nieuwe carrièrestap zetten, maar iedere medewerker verdient uitzicht op een passende en betekenisvolle laatste loopbaanfase.
De vraag is daarom niet alleen hoeveel jaar iemand nog moet werken, maar vooral hoe we ervoor zorgen dat die jaren de moeite waard blijven.
De sleutel tot HR-succes is strategische personeelsplanning (SPP). Om succesvol te zijn tot 2030 moeten organisaties een proactieve en strategische benadering van personeelsplanning aannemen. Wil je hier graag mee aan de slag? In onze online masterclass leren we je dit in 5 stappen. Deze helpen je om snel de juiste keuzes te maken en gemakkelijk prioriteiten te stellen. Bekijk de masterclass hieronder:
Over Wise up Consultancy:
Wise up helpt (netwerk)organisaties bij het oplossen van vraagstukken op het gebied van arbeidsmarkt, onderwijs en economie. Dit doen we door het inzetten van ervaren project- en programmamanagers, enthousiaste onderzoekers, HR partners en bevlogen adviseurs. Hiermee brengen we complexe opdrachten en vraagstukken van onze klanten tot een succesvol resultaat zodat zij zelf kunnen excelleren. Wij bouwen daardoor mee aan een duurzame en veerkrachtige economie waarin iedereen meedoet en zichzelf optimaal kan ontwikkelen.
Veelgestelde vragen
Wat is duurzame inzetbaarheid van senior medewerkers?
Senior medewerkers zijn duurzaam inzetbaar als ze tot hun pensioen gezond, gemotiveerd en met plezier kunnen blijven werken. Het gaat dus niet alleen om hoe lang iemand nog doorwerkt. Ook de kwaliteit van die jaren telt: past het werk bij iemands talenten, belastbaarheid en ambities, en ziet de medewerker nog een toekomst binnen de organisatie?
Wat is leeftijdsinclusief HR-beleid?
Leeftijdsinclusief HR-beleid geeft medewerkers van alle leeftijden dezelfde kansen, bijvoorbeeld op opleidingen, nieuwe taken en interne loopbaanstappen. Het houdt ook rekening met wat iemand in een bepaalde levensfase nodig heeft. Volgens onderzoek kan zulk beleid baanonzekerheid bij oudere medewerkers verminderen, waardoor ze minder snel met pensioen willen gaan (Fasbender et al., 2025).
Wie is verantwoordelijk voor duurzame inzetbaarheid: de werkgever of de medewerker?
Allebei. De medewerker heeft zelf invloed, maar de werkgever bepaalt grotendeels welke mogelijkheden er zijn. Denk aan toegang tot opleidingen, passende taken, erkenning en zekerheid over de toekomst. Werkgevers dragen bij door te kijken naar de individuele medewerker, de aard van het werk en wat er binnen de organisatie mogelijk is.
Onze inzichten in je inbox?
Schrijf je dan in voor de Wise up nieuwsbrief. Wekelijks nieuwe inzichten in je inbox.
Albulescu, P., Macsinga, I., Rusu, A., Sulea, C., Bodnaru, A., & Tulbure, B. T. (2022). “Give me a break!” A systematic review and meta-analysis on the efficacy of micro-breaks for increasing well-being and performance. PLOS ONE, 17(8), e0272460. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0272460
Frank, B. (Samenst.). (2026). Het grote ontprikkelboek: Een denk- en doeboek voor iedereen die zich weleens overprikkeld voelt. Atlas Contact.
Leroy, S. (2009). Why is it so hard to do my work? The challenge of attention residue when switching between work tasks. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 109(2), 168–181. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2009.04.002