Van meten naar meedoen: wat de loonkostensubsidie betekent voor beschut werk

Een werkgever krijgt een loonkostensubsidie wanneer er iemand in dienst is met een arbeidsbeperking. In ons huidige systeem wordt de hoogte van de loonkostensubsidie bepaald op basis van een loonwaardemeting: een specialist beoordeelt op de werkplek de productiviteit van een werknemer met een arbeidsbeperking en vergelijkt deze met een werknemer die geen arbeidsbeperking heeft. Op basis daarvan wordt de subsidie vastgesteld.

Waar nu nog per individu een loonwaardebepaling nodig is, kiest het kabinet voor een vast subsidiepercentage van 68% van het wettelijk minimumuurloon. Deze wijziging heeft veel gevolgen voor werkgevers, gemeenten en werknemers. In deze blog zetten we de belangrijkste veranderingen op een rij en laten we zien wat dit vraagt van de praktijk.

Van individuele meting naar vaste systematiek

Ons huidige systeem, waarbij per individu een loonwaardebepaling nodig is, kent nadelen:

• Hoge administratieve lasten voor werkgevers;
• Beperkte voorspelbaarheid voor werkgevers en dus veel onzekerheid;
• Vaak een te lage vastgestelde subsidie, bewezen uit recent onderzoek, aldus het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2026).

De voorgestelde wijziging doorbreekt dit. Voor beschut werk:

• Vervalt deze loonwaardemeting;
• Geldt een vast subsidiepercentage namelijk 68%;
• Ontstaat er meer eenvoud in uitvoering.

Volgens het kabinet leidt dit gemiddeld tot bijna 20% hogere subsidie voor werkgevers.

Waarom is een wijziging van de loonkostensubsidie nodig?

De aanleiding is helder: het huidige systeem werkt in de praktijk onvoldoende. Werkgevers ervaren namelijk onzekerheid over de hoogte van de subsidie en haken daardoor af. In de praktijk zien we dat juist deze onzekerheid vaak een doorslaggevende factor is om niet te starten met beschut werk. Gemeenten hebben te maken met een complex en kostbaar uitvoeringsproces. En werknemers worden beoordeeld op hun beperkingen in plaats van gefaciliteerd in hun mogelijkheden.

Het huidige systeem optimaliseert op nauwkeurigheid, maar belemmert schaal. En juist die schaal is nodig in een arbeidsmarkt waarin personeel schaars is en onbenut talent steeds belangrijker wordt.

Wat betekent een vaste loonkostensubsidie voor werknemers met een arbeidsbeperking?

Voor mensen die werken in een beschutte werkomgeving is dit echt een verandering.

• De loonwaardemeting vervalt: minder nadruk op ‘wat iemand niet kan’;
• Meer stabiliteit en voorspelbaarheid in hun positie;
• Naar verwachting meer kansen op werk, doordat werkgevers eerder bereid zijn om iemand aan te nemen.

Deze wijziging markeert daarmee ook een verschuiving in perspectief: van beoordelen naar mogelijk maken.

Wat betekent vaste loonkostensubsidie voor werkgevers?

Voor werkgevers wordt de drempel om iemand met een ondersteuningsbehoefte in dienst te nemen lager:

• Minder administratieve lasten;
• Meer duidelijkheid vooraf over de financiële compensatie;
• Een betere en stabielere businesscase.

Dat maakt beschut werk niet alleen maatschappelijk relevant, maar ook praktisch uitvoerbaar.

 Tegelijkertijd vraagt de generieke benadering om aandacht. Een vast subsidiepercentage brengt eenvoud, maar doet minder recht aan individuele verschillen. In de praktijk zal sprake zijn van zowel over- als ondercompensatie: in sommige gevallen pakt de regeling ruim uit, in andere gevallen misschien juist onvoldoende. Dit is ook de kern van de kritiek. Waar het huidige systeem complex is door maatwerk, schuilt nu het risico in meer uniformiteit. Daarnaast verschuift de focus van meten naar begeleiden. Dit vraagt om een sterke uitvoeringspraktijk, met oog voor passende plaatsingen, ondersteuning en duurzame inzet.

Versnippering van het arbeidsmarktinstrumentarium

Deze wijziging raakt aan een breder vraagstuk: de versnippering van het arbeidsmarktinstrumentarium. Het arbeidsmarktinstrumentarium is het geheel aan regels, hulpmiddelen en regelingen dat de overheid gebruikt om mensen te helpen aan het werk te komen, te blijven of weer aan het werk te gaan.

Werkgevers hebben nu te maken met verschillende regelingen, doelgroepen en systematieken (zoals loonkostensubsidie, loondispensatie en de banenafspraak).

De introductie van een forfaitaire subsidie is daarmee ook een stap richting harmonisatie. Minder verschillen tussen regelingen betekent meer duidelijkheid voor werkgevers en een grotere kans dat instrumenten daadwerkelijk worden benut.

Tegelijkertijd blijft de vraag: is één generieke systematiek voldoende om recht te doen aan de diversiteit binnen de doelgroep?

Wat vraagt dit van de praktijk?

Voor gemeenten en ontwikkelbedrijven:

• De uitvoeringsdruk neemt af dus er is ruimte om te doen waar het echt om draait: het realiseren van duurzame plaatsingen;
• Herijk processen rondom beschut werk;
• Investeer in werkgeversdienstverlening en in jobcoaching;
• Breng de financiële en organisatorische impact in beeld.

Voor werkgevers:

• Heroverweeg de inzet van beschut werk;
• Verken hoe deze regeling past binnen inclusief werkgeverschap en strategische personeelsplanning.

Voor regionale samenwerking (Werkcentra)

• Positioneer beschut werk steviger in de dienstverlening;
• Werk gezamenlijk aan opschaling en zichtbaarheid richting werkgevers;
• Gebruik de vereenvoudiging van de regeling om werkgevers actiever en eenduidiger te benaderen vanuit de regio.

Reageren kan

Het wetsvoorstel staat open voor internetconsultatie tot 6 mei 2026.
Hoewel landelijke partijen zoals VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en Cedris naar verwachting reageren, blijft input vanuit de praktijk essentieel. Juist gemeenten, ontwikkelbedrijven en werkgevers weten wat werkt!

Reageren kan via:
https://www.internetconsultatie.nl/invoeringforfaitaireloonkostensubsidievoorbeschutwerk/b1

Vooruitkijken

De invoering van een forfaitaire loonkostensubsidie biedt kansen. Het vraagt om:

• Herpositionering van beschut werk.
• Samenwerking in de arbeidsmarktregio.
• Een duidelijke strategie richting werkgevers.

Een logische volgende stap is om dit onderwerp gezamenlijk te agenderen, bijvoorbeeld in een regionaal overleg. De centrale vraag daarbij:
“Hoe zorgen we dat deze vereenvoudiging daadwerkelijk leidt tot meer mensen aan het werk?”

Dit wetsvoorstel gaat niet alleen over subsidie. Het gaat over hoe we als samenleving omgaan met werk, talent en inclusie. De introductie van een forfaitaire loonkostensubsidie laat zien dat de balans verschuift. Minder meten, meer mogelijk maken. Samen bouwen we daardoor aan een inclusieve arbeidsmarkt.

Over Wise up Consultancy:

Wise up helpt (netwerk)organisaties bij het oplossen van vraagstukken op het gebied van arbeidsmarkt, onderwijs en economie. Dit doen we door het inzetten van ervaren project- en programmamanagers, enthousiaste onderzoekers, HR partners en bevlogen adviseurs. Hiermee brengen we complexe opdrachten en vraagstukken van onze klanten tot een succesvol resultaat zodat zij zelf kunnen excelleren. Wij bouwen daardoor mee aan een duurzame en veerkrachtige economie waarin iedereen meedoet en zichzelf optimaal kan ontwikkelen.