samenwerkingsverbanden

“Waarom wil jij niet wat ik wil?” 7 tips tegen weerstand

Blog Inge Willems 

Omgaan met weerstand op de werkvloer is één van de moeilijkste dingen die er is. In deze blog geef ik 7 tips hoe je er effectiever mee om kan gaan.

Weerstand tegen verandering

Toen Rudi besloot om voor zijn afdeling een nieuw CRM-systeem aan te schaffen, kwam het niet eens in hem op dat dit plan hem duur zou komen te staan. Hij vertelde me dat hij voor duizenden euro’s had uitgegeven aan licenties en de implementatie reeds in volle gang had gezet, toen hij trots aan zijn medewerkers vertelde dat ze binnenkort verlost zouden worden van hun oude trage server omdat ze in de cloud gingen werken met het beste en nieuwste klantvolgsysteem wat er te krijgen was. Maar zijn mensen waren helemaal niet blij! En hoeveel goede inhoudelijke argumenten hij ook aandroeg, ze bleven hun kont tegen de krib gooien. Uiteindelijk kwam het zelfs tot een motie van wantrouwen tegen hem als persoon. Enkele medewerkers stapten naar de directeur om zich over hem te beklagen. Hij vroeg mij: “Wat heb ik verkeerd gedaan? Waarom zien ze de uitdaging niet? En nog belangrijker… moet ik nu doen?”

Veel managers lopen er dagelijks tegen aan dat hun mensen niet zo maar vanzelf meebewegen met hun plannen. Het gemakkelijkste is om te zeggen dat deze medewerkers niet deugen. Maar is dat wel zo?

7 tips!

  1. Erken dat verandering volgens een aantal fasen verloopt

Een verandercylcus verloopt veelal volgens een aantal fasen (Bron: Rick Mauer, Introduction to Change without Migraines, 2009).  Er doen zich eerst allerlei kleine voorvallen voor alvorens de sense of urgency voor de verandering echt wordt erkend door de stakeholders. En pas als stakeholders eenmaal zelf de uitdaging zien om te veranderen, wordt het mogelijk om hen allemaal in hetzelfde tempo door de verandering heen te laten gaan. Pas als voldoende ingezet blijft worden op de persoonlijke betrokkenheid en engagement van de medewerkers, zal men daadwerkelijk aan de slag gaan.

  1. Zorg dat je als veranderaar niet voorop loopt qua fase

Wanneer men fasen overslaat, genereert dat de illusie van voortgang maar uiteindelijk kan dit een catastrofale impact hebben op de resultaten. Er zijn 8 stappen te onderscheiden die je als leider moet doorlopen voor een effectieve verandering (bron: John Kotter, Leading Change, 2012). De eerste vier stappen zijn vooral gericht op het overbrengen van de veranderingsvisie en strategie, en de communicatie om mensen binnen boord te krijgen. Daarna krijg je 4 stappen gericht op meer managementgerichte taken, zoals het wegruimen van obstakels, korte termijn successen boeken, resultaten boeken en consolideren en ze verspreiden. Ben je zelf al door de eerste 4 stappen heen voordat je met je team gaat communiceren, dan loop je het gevaar dat je al meteen gaan managen op taken en verantwoordelijkheden. Maar het team heeft eerst behoefte aan je persoonlijk leiderschap: wat is eigenlijk de aanleiding voor de verandering, waar willen we naar toe, wat is de stip op de horizon?

  1. Kijk op welk niveau de weerstand zich bevindt

Je zult altijd mensen hebben, die in eerste instantie weerstand gaan vertonen. Kennelijk is ons brein zo geprogrammeerd, dat we snel angstig worden en uit puur zelfbehoud eerst weg willen vluchten als er potentieel gevaar dreigt waar we mogelijk niet tegenop kunnen. De gemakkelijkste weerstand komt van mensen die aangeven het niet te begrijpen ”ik snap het niet”. Daarbij kun je meer uitleg geven. Presenteer de verandering in een taal die begrepen wordt door de deelnemers en geef ze de tijd met elkaar te overleggen en de informatie te verwerken. Gebruik verschillende communicatiekanalen.

Lastiger wordt het als de weerstand een laagje dieper gaat: “ik wil het niet” (bron: Changesetter van Relation Technologies, 2016).  Dan zijn er ook emotionele factoren in het spel bij de ander. De verandering vormt mogelijk een bedreiging voor iets dat deze stakeholder wil beschermen. Of men is bang dat men alleen komt te staan of voor het verlies van positie. Dan helpt het om dit bespreekbaar te maken. Erken het gevoel. En kijk of je evt. waardevolle zaken die men zou kunnen verliezen kan beschermen of vrijwaren.

  1. “Ik wil jou niet”

Het diepste weerstandniveau richt zich tegen jou als persoon: “ik wil jou niet”. Op dat moment sta jij in de weg omdat ze je intenties niet vertrouwen. Misschien wantrouwen ze je niet eens persoonlijk maar de dingen waar jij voor staat en die jij symboliseert wel. Dit is alleen te weerleggen door te proberen het vertrouwen in jou te vergroten. Bijv. door uit de zoeken waar de weerstand zich precies op richt. Zijn er bijv. slechte beslissingen genomen in het verleden, dan moet je dat toegeven. Klaar evt. andere zaken en misverstanden op. Evt. kun je anderen inschakelen om aan de weerstand te werken als jij cultureel of anderszins uit het verkeerde kamp lijkt te komen.

  1. Trek het je niet te persoonlijk aan: het gaat vaak niet om jou

Als men zich tegen jou richt, kan je dat zelf als kwetsend en pijnlijk ervaren. Het liefst ga jezelf verdedigen, wordt je boos of loop je weg. Maar belangrijk is om je te beseffen dat het vaak helemaal  niet om jou gaat maar om de verandering die je voorstaat. Als je de emoties te lang negeert, kan men zich ook op jouzelf gaan richten. Evt. kan je uit je rol stappen als symbool of vertegenwoordiger van deze verandering. Probeer met hulp en steun van anderen het vertrouwen terug te winnen. Als je geloofwaardig en eerlijk wordt gevonden en blijf je oog houden voor de ander, dan lukt dat sneller dan wanneer je alleen met je eigen gekwetste ego blijft rondlopen.

  1. Stop met alsmaar nog meer uitleg geven

Zelf schieten we ook wel eens in de weerstand. En dan merk je zelf ook wel eens: “meer inhoudelijke uitleg” werkt niet altijd. Soms is dat zelfs zeer irritant, als iemand maar door blijft gaan met argumenteren terwijl je eigenlijk deze verandering helemaal niet wilt. Als je aan de ander merkt dat hij of zij in deze allergiestand komt, doe dan een stapje terug. Verdiep je in de ander: wat is zijn of haar belang? Hoe kan je de ander ook voordelen bieden bij de verandering? En is hij of zij op de een of andere manier intensiever te betrekken bij het veranderproces? Het is namelijk gemakkelijker om iets te steunen wat we zelf hebben opgebouwd.

  1. Vertrek vanuit netwerken

Tegenwoordig werken we steeds meer in een netwerkeconomie. Jij en je organisatie staan er niet alleen voor; we maken onderdeel uit een van een groot geheel waarvan de som meer is dat het geheel der delen als het netwerk goed functioneert. Juist in netwerken is het heel erg belangrijk om rekening te houden met de verschillende belangen die er spelen. Dat betekent dat er veel tijd moet worden ingeruimd voor het verkennen en delen van deze belangen en het vroegtijdig betrekken van mensen bij nieuwe innovaties en vernieuwingen. Hoe meer mensen doordrongen zijn van de noodzaak en zich eigenaar voelen van de verandering, des te gemakkelijker dat het vervolgens gaat. Dat vergt visie en leiderschap van de leiders van de verandering. Neemt men hier niet de tijd voor en gaat men autoritair te werk, dan oogst men vervolgens teveel weerstand. Dan kan het hele netwerk zelfs uit elkaar vallen.

Heb jij zelf recent andere maatregelen genomen om met weerstand om te gaan? Alle tips zijn welkom.

Lees ook mijn e-book: “Word een e-manager!”
In dit boek komt onder andere aan de orde hoe je de communicatie tussen jouw organisatie en de medewerkers en klanten kunt verbeteren met de inzet van digitale middelen. Je kunt het gratis downloaden op deze website.